Η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου και είναι μια καλή αφορμή για ένα ερώτημα που απασχολεί πολλούς εκπαιδευτικούς: ποια επιμόρφωση αξίζει τον χρόνο τους, όταν τα προγράμματα είναι πολλά και οι κανόνες για το τι μετράει αλλάζουν από διαδικασία σε διαδικασία.
Η σύντομη απάντηση: μετράει η επιμόρφωση που συνδέεται με συγκεκριμένο στόχο. Στην αξιολόγηση τεκμηριώνει το έργο σας, στα μόρια μετράει μόνο εκεί όπου την προβλέπει η κάθε προκήρυξη, και στην τάξη μετράει όταν απαντά σε ανάγκες που ήδη συναντάτε, όπως η ειδική αγωγή, η πολυπολιτισμικότητα και η τεχνητή νοημοσύνη.
Για να ξέρετε από την αρχή τι μετράει πού, δείτε τα μοριοδοτούμενα σεμινάρια για εκπαιδευτικούς και τη διαδικασία στην οποία αξιοποιείται το καθένα.
Γιατί γιορτάζεται στις 5 Οκτωβρίου
Η ημερομηνία τιμά την επέτειο της Σύστασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και της UNESCO του 1966 για το καθεστώς των εκπαιδευτικών. Η ημέρα γιορτάζεται από το 1994 και από τότε κάθε χρόνο στην ίδια ημερομηνία.
Η Σύσταση του 1966 ορίζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών, καθώς και πρότυπα για την αρχική τους κατάρτιση και τη συνεχή επιμόρφωσή τους. Το 1997 τη συμπλήρωσε μια δεύτερη Σύσταση, για το διδακτικό προσωπικό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Τη γιορτή συντονίζει η UNESCO μαζί με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, τη UNICEF και τη Διεθνή της Εκπαίδευσης (Education International). Το 2026 συμπληρώνονται 60 χρόνια από τη Σύσταση και το θέμα της χρονιάς, σε ελεύθερη απόδοση, είναι «Στο πλευρό των εκπαιδευτικών: 60 χρόνια προστασίας του επαγγέλματος, αναβάθμισης του κύρους του και διαμόρφωσης του μέλλοντός μας».
Ο εκπαιδευτικός ως διά βίου μαθητής
Το πτυχίο είναι η αρχή της κατάρτισης ενός εκπαιδευτικού, όχι το τέλος της. Η ίδια η Σύσταση του 1966 βάζει τη συνεχή επιμόρφωση δίπλα στην αρχική κατάρτιση, ως μέρος των προτύπων του επαγγέλματος.
Στην πράξη ο εκπαιδευτικός μαθαίνει από την τάξη, από τους συναδέλφους του και από οργανωμένα προγράμματα. Τα τελευταία έχουν ένα πλεονέκτημα που οι άλλοι δύο τρόποι δεν έχουν: αφήνουν πίσω τους ένα τεκμήριο, μια βεβαίωση με φορέα, ώρες και αντικείμενο.
Στο δημόσιο σχολείο, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχει στο αντικείμενό του το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), επιτελικός επιστημονικός και ερευνητικός φορέας με δικό του ηλεκτρονικό σύστημα επιμόρφωσης. Παράλληλα, πανεπιστημιακά κέντρα επιμόρφωσης και διά βίου μάθησης προσφέρουν προγράμματα που επιλέγει κανείς μόνος του.
Πριν από κάθε εγγραφή αξίζει να απαντήσετε σε τρεις ερωτήσεις: τι θέλετε να αλλάξει στη διδασκαλία σας, πού θα χρησιμοποιήσετε τη βεβαίωση και πόσο χρόνο μπορείτε να διαθέσετε χωρίς να σταματήσετε στη μέση. Η πρώτη κρατά την επιμόρφωση κοντά στην τάξη και η δεύτερη σας προστατεύει από προγράμματα που δεν μετράνε εκεί που τα χρειάζεστε.
Επιμόρφωση και αξιολόγηση
Η επιμόρφωση δεν είναι ξεχωριστό πεδίο της αξιολόγησης, μπορεί όμως να τεκμηριώσει το έργο σας. Το πλαίσιο ορίζουν ο ν. 4823/2021 και η ΚΥΑ 9950/ΓΔ5/27.1.2023, και η διαδικασία γίνεται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Υπουργείου Παιδείας.
Τα πεδία είναι τρία: το Α1 για το διδακτικό έργο στη γενική και ειδική διδακτική του γνωστικού αντικειμένου, το Α2 για το παιδαγωγικό κλίμα και τη διαχείριση της τάξης, και το Β για την υπηρεσιακή συνέπεια και επάρκεια. Το έργο αποτιμάται σε τετράβαθμη περιγραφική κλίμακα: εξαιρετικό, πολύ καλό, ικανοποιητικό ή μη ικανοποιητικό.
Στα πεδία Α1 και Α2 λαμβάνονται υπόψη και τα στοιχεία που έχετε καταχωρίσει στον ηλεκτρονικό σας φάκελο. Εκεί μια βεβαίωση από αναγνωρισμένο φορέα, με σαφείς ώρες και αντικείμενο, μπορεί να καταχωριστεί ως τεκμήριο. Δεν αντικαθιστά το διδακτικό έργο, το στηρίζει, και έχει μεγαλύτερη αξία όταν φαίνεται τι άλλαξε στη διδασκαλία σας μετά από αυτήν.
Τα κριτήρια ανά πεδίο και το τι μπαίνει στον φάκελο θα τα βρείτε συγκεντρωμένα στη σελίδα για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών.
Επιμόρφωση και μόρια
Εδώ γίνεται το πιο συχνό λάθος, γιατί δεν υπάρχει ένα ενιαίο σύστημα μοριοδότησης. Ένα πρόγραμμα που μετράει σε μια διαδικασία μπορεί να μη μετράει καθόλου σε μια άλλη, οπότε η σωστή ερώτηση δεν είναι αν ένα σεμινάριο «δίνει μόρια», αλλά πού.
Στους πίνακες του ΑΣΕΠ για τη Γενική Εκπαίδευση η σειρά κατάταξης βγαίνει κυρίως από τίτλους σπουδών, πιστοποιήσεις ξένων γλωσσών και πληροφορικής, προϋπηρεσία και κοινωνικά κριτήρια. Τα σεμινάρια επιμόρφωσης, ως γενικός κανόνας, δεν μοριοδοτούνται εκεί. Στην Ειδική Αγωγή υπάρχει εξαίρεση, εφόσον η επιμόρφωση πληροί μαζί τις προϋποθέσεις για τον φορέα, τις ώρες και τη διάρκεια.
Στις ετήσιες προσκλήσεις για ωρομίσθιους εκπαιδευτές σε ΣΑΕΚ, Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας και δομές διά βίου μάθησης, τα πιστοποιητικά επιμόρφωσης μοριοδοτούνται ρητά. Σε αυτές απευθύνονται τα σεμινάρια 400 και 800 ωρών, και η βαρύτητα κάθε προσόντος ορίζεται στην εκάστοτε πρόσκληση.
Πριν γραφτείτε κάπου, λοιπόν, ελέγξτε τι ζητά η διαδικασία που σας ενδιαφέρει. Ένα καλό πρόγραμμα στη λάθος διαδικασία δεν θα σας δώσει τα μόρια που περιμένετε.
Τι ζητά η σύγχρονη τάξη: ΤΝ, ειδική αγωγή, διαπολιτισμική
Πέρα από τα μόρια, η επιμόρφωση που μετράει είναι αυτή που απαντά σε ό,τι ήδη συναντάτε στην τάξη. Τρία πεδία έρχονται συχνά μπροστά.
Τεχνητή νοημοσύνη. Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης είναι πια διαθέσιμα σε μαθητές και εκπαιδευτικούς, και ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να ξέρει τι μπορούν να κάνουν, πού κάνουν λάθη και πώς τα χρησιμοποιεί με ασφάλεια στην προετοιμασία του μαθήματος. Για ένα οργανωμένο ξεκίνημα υπάρχουν τα σεμινάρια τεχνητής νοημοσύνης.
Ειδική αγωγή. Η προσβασιμότητα, η υποστηρικτική τεχνολογία και η επικοινωνία με κωφούς ή τυφλούς μαθητές δεν αφορούν μόνο όσους υπηρετούν σε σχολεία ειδικής αγωγής. Δείτε ποια επιμόρφωση χρειάζεται η ειδική αγωγή σε κάθε κατεύθυνση και πόσο χρόνο απαιτεί.
Διαπολιτισμική εκπαίδευση. Μια τάξη με μαθητές από διαφορετικές χώρες και γλώσσες χρειάζεται άλλα εργαλεία διδασκαλίας. Το πρόγραμμα Διαπολιτισμική Εκπαίδευση του Κέντρου Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας διαρκεί 452 ώρες σε 9 μήνες και γίνεται με σύγχρονη και ασύγχρονη τηλεκπαίδευση.
Όποια κατεύθυνση κι αν διαλέξετε, κρατήστε τη βεβαίωση με φορέα, ώρες και αντικείμενο. Θα τη χρειαστείτε και στον φάκελο της αξιολόγησης και σε μια μελλοντική προκήρυξη.
Πηγές
- UNESCO, World Teachers’ Day. https://www.unesco.org/en/days/teachers
- Υπουργείο Παιδείας, Αξιολόγηση Εκπαιδευτικών και Μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ. https://axiologisi-minedu.gov.gr/
- Υπουργείο Παιδείας, ΚΥΑ 9950/ΓΔ5/27.1.2023 για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. https://www.minedu.gov.gr/publications/docs2023/%CE%A6%CE%95%CE%9A_%CE%91%CE%BE%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CC%81%CE%B3%CE%B7%CF%83%CE%B7%CF%82.pdf
- Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Επίσημος ιστότοπος. https://www.iep.edu.gr/
Συχνές ερωτήσεις
Πότε γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Εκπαιδευτικών;
Κάθε χρόνο στις 5 Οκτωβρίου. Γιορτάζεται από το 1994 και τιμά την επέτειο της Σύστασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και της UNESCO του 1966 για το καθεστώς των εκπαιδευτικών.
Ποιο είναι το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Εκπαιδευτικών το 2026;
Το 2026 συμπληρώνονται 60 χρόνια από τη Σύσταση του 1966 και το θέμα της χρονιάς, σε ελεύθερη απόδοση, είναι «Στο πλευρό των εκπαιδευτικών: 60 χρόνια προστασίας του επαγγέλματος, αναβάθμισης του κύρους του και διαμόρφωσης του μέλλοντός μας».
Τι ρόλο έχει το ΙΕΠ στην επιμόρφωση των εκπαιδευτικών;
Το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής είναι επιτελικός επιστημονικός και ερευνητικός φορέας που έχει στο αντικείμενό του, μεταξύ άλλων, την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με δικό του ηλεκτρονικό σύστημα επιμόρφωσης.
Μετράει η επιμόρφωση στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών;
Δεν είναι ξεχωριστό πεδίο της αξιολόγησης, μπορεί όμως να τεκμηριώσει το έργο σας. Στα πεδία Α1 και Α2 λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία του ηλεκτρονικού φακέλου, όπου μια βεβαίωση με φορέα, ώρες και αντικείμενο μπορεί να καταχωριστεί ως τεκμήριο.
Δίνει μόρια η επιμόρφωση εκπαιδευτικών;
Εξαρτάται από τη διαδικασία. Στους πίνακες του ΑΣΕΠ για τη Γενική Εκπαίδευση τα σεμινάρια, ως γενικός κανόνας, δεν μοριοδοτούνται, με εξαίρεση την Ειδική Αγωγή υπό προϋποθέσεις. Στις προσκλήσεις για ωρομίσθιους εκπαιδευτές σε ΣΑΕΚ, Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας και δομές διά βίου μάθησης τα πιστοποιητικά επιμόρφωσης μοριοδοτούνται ρητά.