Κάθε επιχείρηση που απασχολεί έστω και έναν εργαζόμενο πρέπει να έχει τεχνικό ασφαλείας. Για τους περισσότερους εργοδότες το ερώτημα δεν είναι αν τον χρειάζονται, αλλά ποιος θα αναλάβει τον ρόλο: ένας εργαζόμενος, ένας εξωτερικός συνεργάτης, μια εξωτερική υπηρεσία ή, υπό προϋποθέσεις, ο ίδιος ο εργοδότης.
Με λίγα λόγια: ο τεχνικός ασφαλείας είναι υποχρέωση για κάθε επιχείρηση με προσωπικό. Ο εργοδότης μπορεί να αναλάβει ο ίδιος τον ρόλο μόνο σε επιχειρήσεις Β΄ και Γ΄ κατηγορίας, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις και έχει επιμορφωθεί. Από 1/1/2027 ισχύουν νέοι κανόνες για την επιμόρφωση, ενώ τα πιστοποιητικά που εκδόθηκαν ως το 2010 ισχύουν ως τις 31/12/2027.
Αν θέλετε να αναλάβετε εσείς τα καθήκοντα, δείτε το πρόγραμμα Τεχνικού Ασφαλείας Β΄ και Γ΄ κατηγορίας του ΙΑΝΑΠ.
Τι κάνει ο τεχνικός ασφαλείας
Ο τεχνικός ασφαλείας είναι το βασικό συμβουλευτικό όργανο του εργοδότη για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Δεν παίρνει την ευθύνη από τον εργοδότη: η ευθύνη για την ασφάλεια των εργαζομένων μένει πάντα σε εκείνον. Στην πράξη, ο τεχνικός ασφαλείας:
- δίνει γραπτές υποδείξεις, που καταχωρίζονται σε ειδικό βιβλίο,
- επιθεωρεί τακτικά τις θέσεις εργασίας,
- ερευνά τα αίτια των εργατικών ατυχημάτων,
- εποπτεύει τις ασκήσεις πυρασφάλειας.
Το ειδικό βιβλίο υποδείξεων τηρείται πλέον ηλεκτρονικά, στο πληροφοριακό σύστημα της Επιθεώρησης Εργασίας, με βάση την υπουργική απόφαση 25548/2026. Εκεί καταχωρίζονται οι γραπτές υποδείξεις του τεχνικού και του ιατρού εργασίας, ο εργοδότης λαμβάνει γνώση ηλεκτρονικά και τα όργανα της Επιθεώρησης έχουν πρόσβαση για έλεγχο. Ο τεχνικός ασφαλείας ασκεί τα καθήκοντά του με ηθική ανεξαρτησία και τηρεί το απόρρητο για όσα μαθαίνει στην επιχείρηση. Η διαφωνία του με τον εργοδότη δεν αρκεί από μόνη της για να απολυθεί, και κάθε απόλυσή του πρέπει να είναι αιτιολογημένη.
Παράλληλα, κάθε επιχείρηση πρέπει να έχει γραπτή εκτίμηση των κινδύνων στην εργασία, όποιος κι αν είναι ο τεχνικός ασφαλείας της. Τη σύνταξη της εκτίμησης την έχει ως ευθύνη ο εργοδότης, ενώ μπορεί να την κάνει ο τεχνικός, ο ιατρός εργασίας ή μια εσωτερική ή εξωτερική υπηρεσία προστασίας και πρόληψης.
Τον ρόλο μπορεί να τον αναλάβει εργαζόμενος της επιχείρησης, εξωτερικός συνεργάτης, Εξωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης (ΕΞΥΠΠ) ή συνδυασμός τους. Για τη συνολική εικόνα της υποχρέωσης, δείτε τη σελίδα τεχνικός ασφαλείας, υποχρέωση κάθε επιχείρησης.
Κατηγορίες επιχειρήσεων
Οι επιχειρήσεις, οι εκμεταλλεύσεις και οι εργασίες κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες επικινδυνότητας, Α΄, Β΄ και Γ΄, ανάλογα με τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητάς τους. Η κατάταξη γίνεται με τον πίνακα του άρθρου 29 του ν. 5239/2025, που αντικατέστησε το άρθρο 500 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, με βάση τον κλάδο κατά ΣΤΑΚΟΔ 2008.
Ο πίνακας αυτός δεν καθορίζει μόνο την κατηγορία. Από αυτήν εξαρτώνται και ο ελάχιστος ετήσιος χρόνος απασχόλησης του τεχνικού ασφαλείας και του ιατρού εργασίας, καθώς και το επίπεδο γνώσεων που απαιτείται από τον τεχνικό. Γι’ αυτό ένας τεχνικός ασφαλείας Γ΄ κατηγορίας δεν έχει τις ίδιες απαιτήσεις με εκείνον μιας επιχείρησης Β΄.
Η κατηγορία έχει πρακτικές συνέπειες για τις υποχρεώσεις του εργοδότη: καθορίζει αν μπορεί να αναλάβει ο ίδιος τα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας και ποια επιμόρφωση χρειάζεται. Στην Α΄ κατηγορία ο εργοδότης δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο, γιατί αυτό επιτρέπεται μόνο στις κατηγορίες Β΄ και Γ΄.
Για να βρείτε την κατηγορία σας, ξεκινήστε από τον κλάδο της κύριας δραστηριότητας της επιχείρησης και αναζητήστε τον στον πίνακα του νόμου. Αν η επιχείρηση έχει περισσότερες δραστηριότητες ή αμφιβάλλετε για την αντιστοίχιση, ζητήστε διευκρίνιση από την Επιθεώρηση Εργασίας πριν ορίσετε τεχνικό ασφαλείας. Στις αιτήσεις για τα προγράμματα επιμόρφωσης, το σύστημα ελέγχει τους ΚΑΔ της επιχείρησης για να την κατατάξει σωστά, οπότε φροντίστε να είναι ενημερωμένοι. Η σωστή κατηγορία είναι η βάση για όλες τις επόμενες αποφάσεις.
Πότε αναλαμβάνει ο ίδιος ο εργοδότης
Ο εργοδότης μπορεί να ασκήσει ο ίδιος τα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας μόνο σε επιχειρήσεις Β΄ και Γ΄ κατηγορίας. Και εκεί, υπό προϋποθέσεις που αφορούν τον αριθμό των εργαζομένων, τα προσόντα του και την επιμόρφωσή του. Οι περιπτώσεις αυτές ορίζονται σήμερα στο άρθρο 502 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου (Π.Δ. 62/2025), στο οποίο παραπέμπει και η νέα υπουργική απόφαση για την επιμόρφωση.
Η νέα υπουργική απόφαση για την επιμόρφωση δείχνει πού βρίσκονται τα όρια στην πράξη. Ξεχωρίζει τους εργοδότες της Γ΄ κατηγορίας με έως και 20 εργαζόμενους, που χρειάζονται το σύντομο πρόγραμμα, από όσους ανήκουν στη Β΄ και χρειάζονται το πλήρες. Ο αυτοαπασχολούμενος χωρίς προσωπικό δεν έχει υποχρέωση να παρακολουθήσει επιμόρφωση, μπορεί όμως να την παρακολουθήσει αν το δηλώσει όταν κάνει αίτηση.
Αν αναθέσετε τον ρόλο σε εργαζόμενο της επιχείρησης, κι εκείνος χρειάζεται επιμόρφωση. Η διάρκειά της εξαρτάται από την κατηγορία, τον αριθμό των εργαζομένων και το αν απασχολείται με πλήρες ωράριο, όπως φαίνεται στην επόμενη ενότητα.
Πριν αποφασίσετε, σκεφτείτε και το πρακτικό σκέλος. Ο τεχνικός ασφαλείας επιθεωρεί τακτικά τους χώρους και καταγράφει υποδείξεις, οπότε ο εργοδότης που αναλαμβάνει τον ρόλο χρειάζεται χρόνο και οργάνωση. Σε μεγαλύτερες ή πιο σύνθετες επιχειρήσεις, ένας εξωτερικός συνεργάτης ή μια ΕΞΥΠΠ μπορεί να είναι πιο ρεαλιστική λύση.
Η επιμόρφωση Β΄ και Γ΄ κατηγορίας
Η επιμόρφωση είναι η προϋπόθεση για να ασκήσει ο εργοδότης ή ο εργαζόμενος τα καθήκοντα του τεχνικού ασφαλείας. Από 1/1/2027 ισχύει η υπουργική απόφαση 18503/2026 (ΦΕΚ Β΄ 3950/30.6.2026), που καταργεί την προηγούμενη απόφαση 2432/2024. Τα βασικά της:
- 35 ώρες σε 7 ημέρες: για εργοδότες επιχειρήσεων Β΄ κατηγορίας και για εργαζόμενους πλήρους απασχόλησης σε επιχειρήσεις Β΄ ή Γ΄ κατηγορίας με έως 20 άτομα.
- 10 ώρες σε 2 ημέρες: για εργοδότες επιχειρήσεων Γ΄ κατηγορίας με έως και 20 εργαζόμενους.
- Ανώτατο κόστος: 140 € για το πρόγραμμα των 35 ωρών και 80 € για το πρόγραμμα των 10 ωρών, χωρίς καμία πρόσθετη επιβάρυνση.
- Επιτυχία: πλήρης παρακολούθηση χωρίς απουσίες και τουλάχιστον 80% στο τελικό τεστ, με έως 5 ώρες εκπαίδευσης την ημέρα.
Η εκπαίδευση γίνεται δια ζώσης. Η τηλεδιάσκεψη επιτρέπεται μόνο για εκπαιδευόμενους σε απομακρυσμένα νησιά με δύσκολη πρόσβαση ή για έκτακτους λόγους δημόσιας υγείας. Για τα προγράμματα που γίνονται μέσα στο 2026 εξακολουθεί να ισχύει η απόφαση 2432/2024, μαζί με την εγκύκλιο 2141/27.01.2026. Επειδή η επιτυχία απαιτεί παρακολούθηση χωρίς καμία απουσία, προγραμματίστε το σεμινάριο σε ημέρες που μπορείτε να λείψετε από την επιχείρηση.
Το ΙΑΝΑΠ υλοποιεί σεμινάρια τεχνικών ασφαλείας Β΄ και Γ΄ κατηγορίας, διάρκειας 10 έως 35 ωρών, δια ζώσης σε Θεσσαλονίκη και Βόλο. Για άλλα προγράμματα στον ίδιο χώρο, δείτε τα σεμινάρια υγείας, ασφάλειας και τουρισμού. Αν η επιχείρησή σας ανήκει στη Γ΄ κατηγορία και έχει έως 20 εργαζόμενους, σας αφορά το σύντομο πρόγραμμα· αν ανήκει στη Β΄, χρειάζεστε το πρόγραμμα των 35 ωρών.
Τι ισχύει για τα παλαιά πιστοποιητικά
Τα πιστοποιητικά επιμόρφωσης για εργοδότες επιχειρήσεων Β΄ και Γ΄ κατηγορίας που εκδόθηκαν ως και τις 31/12/2010 ισχύουν ως και τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Το όριο αυτό το ορίζει η νέα υπουργική απόφαση 18503/2026. Αν έχετε διαβάσει για λήξη στο τέλος του 2026, κρατήστε την πιο πρόσφατη ρύθμιση. Ελέγξτε την ημερομηνία έκδοσης στο δικό σας πιστοποιητικό, γιατί αυτή καθορίζει ποια προθεσμία σας αφορά.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη:
- Αν το πιστοποιητικό σας εκδόθηκε ως το 2010, μπορείτε να το χρησιμοποιείτε ως τις 31/12/2027. Για να συνεχίσετε μετά, χρειάζεστε νέα επιμόρφωση πριν από αυτή την ημερομηνία.
- Η μεταβατική αυτή ρύθμιση αφορά μόνο πιστοποιητικά που εκδόθηκαν ως το 2010. Για νεότερα πιστοποιητικά ελέγξτε τι ορίζει η απόφαση για τη δική σας περίπτωση.
- Αν προγραμματίζετε νέα επιμόρφωση μέσα στο 2026, θα γίνει με τους κανόνες της απόφασης 2432/2024· από το 2027 ισχύουν οι νέοι.
Για το πώς είχε διαμορφωθεί η προθεσμία πριν από τη νέα απόφαση, δείτε και το άρθρο μας για την επανακατάρτιση τεχνικού ασφαλείας και τα πιστοποιητικά επιμόρφωσης εργοδοτών.
Πηγές
- Υπουργείο Εργασίας, Συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις για την ΥΑΕ. https://ypergasias.gov.gr/ergasiakes-scheseis/ygeia-kai-asfaleia-stin-ergasia/sychnes-erotiseis-kai-apantiseis-gia-tin-yae/
- Επιθεώρηση Εργασίας, Απασχόληση τεχνικού ασφαλείας. https://www.hli.gov.gr/asfaleia-kai-ygeia/technikoi-asfaleias/apascholisi-technikou-asfaleias-2/
- Επιθεώρηση Εργασίας, Προσόντα τεχνικού ασφαλείας. https://www.hli.gov.gr/asfaleia-kai-ygeia/technikoi-asfaleias/prosonta-technikou-asfaleias/
- Επιθεώρηση Εργασίας, Αρμοδιότητες και καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας. https://www.hli.gov.gr/asfaleia-kai-ygeia/technikoi-asfaleias/armodiotites-kathikonta-technikou-asfaleias/
- ΕΛΙΝΥΑΕ, Υ.Α. 18503/2026 (ΦΕΚ 3950/Β΄/30.6.2026). https://www.elinyae.gr/ethniki-nomothesia/ya-185032026-fek-3950b-3062026
- Επιθεώρηση Εργασίας, Προγράμματα επιμόρφωσης εργοδοτών και εργαζομένων για τα καθήκοντα τεχνικού ασφαλείας 2026. https://www.hli.gov.gr/dimosiefseis/programmata-epimorfosis-ergodoton-kai-ergazomenon-gia-themata-askisis-kathikonton-technikou-asfaleias-etous-2026-epikairopoiisi-06-10-2026/
- Ν. 5239/2025, άρθρο 29 (αντικατάσταση του άρθρου 500 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου). https://www.taxheaven.gr/law/5239/2025/arthro/29
- Υ.Α. 25548/2026, Ηλεκτρονική τήρηση του βιβλίου υποδείξεων Τεχνικού Ασφάλειας και Ιατρού Εργασίας. https://www.taxheaven.gr/circulars/55435/25548-25-09-2026
- Εγκύκλιος 2141/27.01.2026, Εφαρμογή για το έτος 2026 της Υ.Α. 2432/2024. https://www.taxheaven.gr/circulars/51966/2141-27-01-2026
Επικοινωνία με το ΙΑΝΑΠ
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται τεχνικός ασφαλείας σε ατομική επιχείρηση;
Ναι, αν απασχολεί έστω και έναν εργαζόμενο. Η υποχρέωση ισχύει για όλες τις επιχειρήσεις με προσωπικό. Ο αυτοαπασχολούμενος χωρίς προσωπικό δεν έχει υποχρέωση να παρακολουθήσει επιμόρφωση τεχνικού ασφαλείας.
Μπορεί ο ίδιος ο εργοδότης να γίνει τεχνικός ασφαλείας;
Μόνο σε επιχειρήσεις Β΄ και Γ΄ κατηγορίας, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις για τον αριθμό των εργαζομένων και τα προσόντα και έχει ολοκληρώσει την επιμόρφωση. Από 1/1/2027 η επιμόρφωση διαρκεί 35 ώρες για τους εργοδότες της Β΄ κατηγορίας και 10 ώρες για όσους της Γ΄ έχουν έως 20 εργαζόμενους.
Πώς βρίσκω σε ποια κατηγορία ανήκει η επιχείρησή μου;
Η κατηγορία Α΄, Β΄ ή Γ΄ προκύπτει από τον κλάδο οικονομικής δραστηριότητας της επιχείρησης κατά ΣΤΑΚΟΔ 2008, με βάση τον πίνακα του άρθρου 29 του ν. 5239/2025. Αναζητήστε στον πίνακα τον κλάδο της κύριας δραστηριότητάς σας.
Γίνεται το σεμινάριο τεχνικού ασφαλείας online;
Με την υπουργική απόφαση 18503/2026, που ισχύει από 1/1/2027, η επιμόρφωση γίνεται δια ζώσης. Τηλεδιάσκεψη επιτρέπεται μόνο για απομακρυσμένα νησιά ή για έκτακτους λόγους δημόσιας υγείας.
Πόσο κοστίζει το σεμινάριο τεχνικού ασφαλείας;
Η υπουργική απόφαση 18503/2026 ορίζει ανώτατο κόστος 140 € για το πρόγραμμα των 35 ωρών και 80 € για αυτό των 10 ωρών. Το τελικό κόστος το ορίζει ο φορέας υλοποίησης, μέσα σε αυτά τα όρια.